08/02/2015 11:40:03 AM - Lượt xem: 1768
Rắn là một động vật quý, nhất là rắn độc, được dùng từ lâu trong y học cổ truyền và theo kinh nghiệm dân gian. Rắn độc cắn chết người, nhưng chất độc chỉ tập trung ở nọc của rắn, còn các bộ phận khác lại lành như thịt, mật, xác rắn lột. Rắn dùng làm thuốc trong bài này gồm các loại rắn: hổ mang, cạp nia, cạp nong, rắn ráo.

1.    Thịt rắn có vị ngọt, mặn, tính ôn, có độc, chữa bệnh thần kinh đau nhức, khớp xương sưng đau, nhức mỏi, kinh phong, bán thân bất toại, nhọt độc. Lấy một bộ 3 con rắn gồm hổ mang, cạp nong(hoặc cạp nia) và rắn ráo. Cắt bỏ đầu và đuôi, mổ bụng, bỏ ruột (không rửa nước), tẩm rượu gừng rồi nướng vàng thơm. Rồi giã nhỏ, đem ngâm rượu theo tỷ lệ một phần thịt rắn với 3 phần rượu 40 độ. Ngâm trong khoảng 15-20 ngày. Càng lâu càng tốt. Mỗi ngày uống 20ml sau bữa ăn chiều. Có thể cùng ngâm với thịt rắn các vị thuốc nguồn gốc thực vật như ngũ gia bì, hà thủ ô đỏ, kê huyết đằng, thiên niên kiện, hồi hoặc quế để có rượu Tam xà, một bài thuốc cổ truyền của làng rắn Vĩnh Sơn (Vĩnh Phú). Để giản đơn và tăng phần hấp dẫn, người ta thường để nguyên cả 3 con rắn (đã bỏ nọc độc) ngâm rượu trong thời gian dài mà uống.

2.    Mật rắn được dùng làm thuốc trong y học cổ truyền với tên gọi là xà đởm. Những người bắt rắn thường cho rằng mật rắn có giá trị gấp hai lần thịt rắn. Sau khi mổ bụng rắn, lấy mật (cần nhẹ tay tránh làm vỡ túi mật), để nguyên túi phơi hoặc sấy khô. Có thể lấy nước mật ngâm với rượu, vừa bảo quản được lâu, vừa có tác dụng dẫn thuốc rất tốt.
Theo kinh nghiệm dân gian, mật rắn thường được dùng nguyên túi vừa lấy khỏi mình rắn, rồi nuốt chửng hoặc pha với ít rượu mà uống. Mỗi ngày dùng 1-2 cái. Dược liệu có vị cay và đặc biệt không đắng như mật của các động vật khác, có tác dụng chữa ho, đau lưng, đau bụng, nhức đầu kinh niên.

Để chữa viêm đa khớp (đau nhức sưng đỏ ở các khớp xương, đau nhiều về mùa rét, khi đau có sốt nhẹ), có người dùng mật của 3 loại rắn nêu trên ngâm cồn 20 độ vừa đủ 25ml, uống trong một ngày làm 3 lần.

3.    Xác rắn lột (xà thoát) đốt thành tro, rắc chữa chốc mép. Nếu cho xác rắn vào ống tre, đốt xông khói vào cổ họng lại chữa viêm họng (Nam dược thần hiệu).

Xác rắn (100g) phối hợp với củ ráy dại (100g), nghệ vàng (100g), dầu vừng (100g) chữa đàu vú bị nứt nẻ ở phụ nữ, mụn nhọt. Cách làm: Củ ráy và nghệ vàng để tươi, thái mỏng, cho vào dầu vừng rán khô, sau bỏ bã. Xác rắn đốt tồn tính, tán nhỏ, rây bột mịn rồi cho vào dầu thuốc, trộn đều. Bôi hàng ngày. (Kinh nghiệm của cụ Nguyên Như Khuê ở Thái Nguyên – Bắc Thái).
Xác rắn lột đốt thành tro, rắc vào rốn trẻ nhỏ để chữa ướt rốn. Xác rắn lột đốt thành than trộn với mỡ trăn và phèn phi, rắc chữa tổ đỉa.